Schimmelgifstoffen risico voor veeleters graanproducten

besmette maïsVeel voedingsmiddelen en veevoeder op basis van granen blijken besmet met gifstoffen van de Fusarium schimmel. Zo blijkt uit het promotieonderzoek van Marthe De Boevre aan de Mytox-onderzoeksgroep van de UGent. Consumenten die dagelijks veel graanproducten eten, lopen het risico te veel Fusarium gifstoffen binnen te krijgen, die kunnen leiden tot gezondheidsproblemen en ziektes.De Boevre gebruikte een nieuwe techniek om te bepalen hoe vaak en in welke hoeveelheden de Fusarium mycotoxinen en hun gemaskeerde vormen van nature voorkomen in voeding en veevoeder op basis van granen in België. Daarvoor analyseerde ze 175 monsters van menselijke voeding op graanbasis, 67 mengvoeders, 19 veevoedergrondstoffen en 288 maïsmonsters (zie vorige post).

Op basis van de analyseresultaten schatte en beoordeelde De Boevre de blootstelling van de Belgische bevolking en van landbouwhuisdieren aan deze giftige schimmelsubstanties. Het grootste deel van de Belgische bevolking loopt geen risico, concludeert ze. Maar mensen die dagelijks meerdere malen graangebaseerde voeding consumeren, zoals vezelrijk brood, zijn mogelijk wel een risicogroep. Uit de analyses van veevoeder blijkt dat biggenvoeder een risico vormt voor de gezondheid van die dieren.

Hoe giftig?
Hoe het precies zit met de giftigheid van gemaskeerde mycotoxinen is nog niet opgehelderd, weet De Boevre. “Maar hun omzetting naar meer toxische vormen (de natieve mycotoxinen) in de darm is recent deels bewezen”, zo laat ze via de mail weten. Ook schrijft ze in haar proefschrift dat de gemaskeerde vormen mogelijk op zichzelf toxisch kunnen zijn.

De oorspronkelijke Fusarium toxinen kunnen bij hoge blootstelling en bij chronische blootstelling aan lagere concentraties in mens en dier een breed scala aan negatieve gezondheidseffecten hebben, van groeivertraging en aantasting van het immuunsysteem tot gewichtsafname en misselijkheid. Van de stof ZEN is bekend dat hij sterk oestrogeen is en ingrijpt in de voortplanting.

broodMensen die heel eenzijdig alleen voeding op basis van granen eten, lopen het grootste risico. De Boevre vermoedt bijvoorbeeld problemen in Afrikaanse regio’s waar mensen driemaal daags een soort maïspap eten. Zij lopen een extra risico doordat deze maïs niet alleen vaak is besmet met de bestudeerde mycotoxinen van Fusarium schimmels, maar ook met aflatoxinen, zeer toxische stoffen van de schimmel Aspergillus die leverkanker veroorzaken.

De Boevre: “In Westerse landen is het probleem natuurlijk geringer, daar we een gevarieerd dieet hebben, maar graangebaseerde voeding wordt hier frequent geconsumeerd.” Gevraagd naar consumptiehoeveelheden die mogelijk een risico inhouden, benadrukt De Boevre eerst dat dit natuurlijk persoonsafhankelijk is; denk aan geslacht, gewicht en aanwezige ziektes. Ze komt dan tot een voorzichtige schatting van een verhoogd risico bij meer dan tien sneden vezel- en zemelrijk brood per dag en meer dan 90 gram vezelrijke ontbijtgranen per dag.

Waarmee nog maar eens is aangetoond hoe belangrijk het is gevarieerd te eten. Ook moeten de controles op het gehalte aan mycotoxinen in voeding en voeder worden verhoogd.

Marthe De Boevre verdedigde haar proefschrift getiteld Chemical risks related to food and feed containing masked Fusarium mycotoxins op 28 augustus aan de Universiteit Gent. Haar promotor is prof. Sarah De Saeger van de MYTOX-onderzoeksgroep.

Zie ook: bericht Mycotoxinen ontmaskerd,  website UGent en FAQ