Lastige lintworm

vos Deze zomer doken enkele tweets en berichten op over de vossenlintworm. Deze parasiet huist tegenwoordig ook in Zuid-Limburgse en Oost-Groningse vossen, terwijl hij al tientallen jaren in vossen in Zwitserland, Oostenrijk, Zuid-Duitsland, Belgiƫ, Luxemburg, Oost-Frankrijk en Oost-Europa voorkomt. Sinds 1999 verspreid de vossenlintworm zich onder de Europese vossen.

Via de ontlasting van de vos kunnen de eitjes van de parasiet ook op wilde bramen, bosbessen, frambozen en paddenstoelen terecht komen. Plukken en eten van dit fruit en paddenstoelen wordt daarom afgeraden in gebieden met besmette vossen.

Een intrigerend beestje die parasiet. De mens wordt er namelijk niet meteen ziek van. Pas jaren later merk hij er mogelijk iets van, maar dan is het goed mis. Mensen kunnen namelijk een infectie krijgen die ernstige leverschade veroorzaakt.

Waarom word je niet meteen ziek, vroeg ik me af, en wat is het voor een parasiet?

De vossenlintworm, Echinococcus multilocularis, leeft in de darmen van de vos en is 1 tot 4 millimeter lang, schrijft het RIVM op zijn website. De vos is de zogeheten eindgastheer voor de lintworm, maar ook in honden, katten, muizen en ratten voelt hij zich thuis. De vos wordt niet ziek van deze kleine inwoner van zijn darmen. De mens daarentegen is geen goede eindgastheer voor de worm, maar wel een zogenoemde tussengastheer en kan er wel ziek van worden. Uit de eitjes kan zich in het menselijk lichaam een blaasworm ontwikkelen, die leidt tot de ziekte alveolaire echinokokkose. Bij de meeste mensen slaat de infectie niet aan, maar als het mis gaat, begint de blaasvorming in de lever. Van daaruit groeit de parasiet vervolgens door in andere organen en bloedvaten. Dat duurt wel een tijd. Het kan 5 tot 15 jaar duren voordat klachten op gaan vallen, zoals buikpijn, kortademigheid en geelzucht.

wilde braamDe kans om de ziekte in Nederland op te lopen, is vooralsnog gelukkig uiterst klein. Anderzijds is in de vos de parasiet lastig te bestrijden. Daarom zit er voor de mens voorlopig niets anders op dan het zekere voor het onzekere te nemen en het risico op besmetting te verkleinen. Dat kan bijvoorbeeld door die verleidelijke bramen en frambozen te laten hangen. Een ander advies is om in Zuid-Limburg en Oost-Groningen handschoenen te dragen met tuinieren en geen wilde paddenstoelen te plukken. Door verhitting legt de parasiet overigens het loodje, dus bramenjam maken kan wel.

Meer info bij het Voedingscentrum en het RIVM