Hoe ziet de toekomstige voedselfabriek eruit?

Voedselfabriek van de toekomstHoe gaat de voedselfabriek er in de toekomst uitzien en welke technologieën worden toegepast? Die vragen staan centraal in een artikel in de nieuwste editie van het vaktijdschrift VMT (nr. 26, 13 december 2013).

De ontwikkeling gaat richting computergestuurde productiesystemen op basis van modellen en gecontroleerd door sensoren, verwacht Peter de Jong van NIZO food research. Ook hebben diverse alternatieve technologieën voor conservering en ontsmetting potentie voor grootschaliger gebruik. In het Vlaamse technologieproject Food Factory of the Future worden bedrijven hierover geïnformeerd en begeleid bij de implementatie ervan. food factory of the future

Principal Scientist Food Processing Peter de Jong heeft al vaker met klanten van NIZO food research nagedacht over de voedselfabriek van de toekomst. In zijn visie is effectief en duurzaam gebruik van beschikbare materialen, water en energie heel belangrijk. Voor de vereiste constante productkwaliteit en voedselveiligheid zet De Jong model-based control in. Dit is het gebruiken van modellen die het hele productieproces simuleren en de productkwaliteit, productveiligheid en het energieverbruik voorspellen.

Uiteindelijk kan het productieproces met dit soort modellen zo ver worden geautomatiseerd dat er geen mens meer nodig is: lights-out manufacturing. De Jong: “Dat lijkt misschien nog heel ver weg, maar er kan al heel veel. We kunnen best een kleine unit maken en bij een boer neerzetten.”

Zo’n zelfstandige unit of fabriek zit vol met sensoren om de modellen te controleren en bij elke processtap te meten wat de invloed is op de kwaliteit en veiligheid. De grootste uitdaging is het ontwikkelen van sensoren die heel snel de microbiologische kwaliteit kunnen bepalen.

Marktrijpe technologie
In het project Food Factory of the Future werken Flanders’ FOOD, Agoria en Sirris samen om Vlaamse voedingsmiddelenproducenten te helpen hun fabrieken te transformeren en zo hun concurrentiepositie te versterken. Ze richten zich op de omvorming van het productieapparaat (World Class Production), het volledig digitaliseren van de bedrijfsvoering (Digital Factories) en slimme automatisering (Smart Production). Het doel is dat over twee jaar ten minste tien bedrijven bezig zijn met een transformatietraject. Agoria en Sirris vertegenwoordigen de technologische industrie, Flanders’ FOOD de foodsector.

Lieselotte Geerts werkt als technologisch adviseur van Flanders’ FOOD vooral aan de technologiekant. De focus ligt daarbij op nieuwe technologieën die kwaliteit en houdbaarheid verhogen. Dat zijn milde conserveringstechnieken, en technieken voor fysische ontsmetting en het reduceren van nabesmetting. Alleen marktrijpe technologieën worden meegenomen; het gaat niet om technologieontwikkeling.

Zoveel mogelijk objectieve informatie verstrekken, is de eerste stap. Via de projectwebsite wordt alle informatie vrij toegankelijk. Geerts: “We beogen een trechtereffect: in het begin zo veel en breed mogelijk bedrijven informeren en uiteindelijk een tiental voedselproducenten individueel begeleiden. Dat zijn dan de bedrijven die potentieel hebben voor de transformatie, die klaar zijn voor de grote aanpassingen.”

Het complete artikel is te lezen in VMT nr. 26 van 13 december 2013, geschreven door Anja Janssen, Food for text.