Grote individuele verschillen in zweetproductie en zoutgehalte zweet

Is het zweet van een bepaalde sporter erg zout? Dan heeft deze misschien wel meer zout in sportdranken en voedsel nodig als hij of zij veel zweet. Dat was een van de praktische boodschappen van Ron Maughan, emeritus hoogleraar Sport & Exercise Nutrition aan de Loughborough University in Engeland. Maughan was de hoofdspreker tijdens de NSIP Live Sessie Sport & Voeding over nutritionele status in de sport. De bijeenkomst vond plaats in Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede op 9 september 2014. Practical message Ron Maughan

Zoutverlies en uitdroging waren twee van de onderwerpen die Maughan aanhaalde in zijn overzicht over de voedingsstatus van sporters en hoe je die kunt beoordelen. Belangrijke onderwerpen, omdat bij meer dan 2 procent vochtverlies een daling in het prestatievermogen wordt gezien en omdat een hoog zoutverlies kan bijdragen aan sommigen typen spierkramp.
Dat er grote individuele verschillen zijn in zweet- en zoutverlies, toonde Maughan aan met data van Premier League-voetballers. In een enkele trainingssessie verloren de onderzochte spelers gemiddeld 5,7 gram zout, met individuele verschillen van 3,1 tot 7,7 gram verlies. Belangrijk detail uit prestatieoogpunt: een deel van de spelers bleek uitgedroogd aan een training te beginnen.

Te veel of te weinig zout

Zet je de zoutverliezen van deze spelers af tegen de algemene aanbeveling voor gezond zoutgebruik van maximaal 5 gram van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO), dan is die niet adequaat voor (bepaalde) sporters en moet je dus echt individueel en per dag gaan kijken. Maughan gelooft overigens niet dat veel zoutverlies via het zweet te maken heeft met een hoge zoutconsumptie via de voeding. Dan zou bij de betreffende sporters de urine namelijk ook meer natrium moeten bevatten, en dat bleek in zijn onderzoeken niet het geval.

Oppassen met algemene voedingsadviezen

Ook voedingskundige Peter Res van Ajax doet zweetmetingen bij de spelers en vindt eveneens grote individuele verschillen. Zo bleek het zweetverlies per anderhalf uur wel met een factor vier te kunnen verschillen (0,9 om 3,8 liter). Bij het zoutverlies vond hij nog grotere de verschillen, van 0,8 gram tot 7,2 gram per sessie. Sommige spelers hadden meer dan 2% vochtverlies na de training, andere waren aangekomen en hadden dus te veel gedronken. Reden voor Res om te concluderen dat algemene voedingsadviezen contraproductief kunnen werken.

Doe het zelf

Hoe kun je nu zelf beoordelen of je genoeg drinkt? Je kunt niet vertrouwen op je dorstgevoel, weet Maughan. De kleur van de urine geeft wel een goede indicatie. Die zou strokleurig moeten zijn. Op internet vind je verschillende kleurstrips waarmee je kunt vergelijken. Verder kun je jezelf wegen voor en na een training of wedstrijd: elke kilo gewichtsverlies correspondeert ongeveer met 1 liter vochtverlies.
En hoe weet je of je erg zout zweet hebt? Maughans tip: draag een zwart shirt, zodat je na de inspanning kan zien of er zoutvlekken zijn gevormd. Dit geeft een indicatie. Wil je het heel precies weten, dan kun je het laten meten.

Meer over de Live sessie

Naast hydratatie kwamen andere onderwerpen aan bod als het beoordelen van de energie-inname, koolhydraatinname en vitamine D-status, de effecten van vitamine D, en methoden om micronutriënten te meten en de beperkingen daarvan. De bijeenkomst werd georganiseerd in samenwerking met Eat2Move, het Gelderse topcentrum voor innovatie rond voeding en bewegen.

De presentaties worden binnenkort geplaatst op de site van het Nationale Sportinnovatie Platform.