Discussie over veiligheid nitraat uit groente

Beet-it sport shot Rodebietensap is populair onder sporters omdat het de prestatie kan verbeteren door het zuurstofverbruik te verlagen. Maar is het nu wel of niet veilig om grote hoeveelheden van dit soort nitraatrijke groente te nemen? Food for text zocht het uit voor een in Fiets nr. 9 verschenen artikel, maar vond het ultieme antwoord niet. Het blijkt een delicaat onderwerp waar niet alle wetenschappers en deskundigen het over eens zijn.

Nitraat op zich is relatief onschadelijk. De omzettingsproducten in het lichaam, zoals nitriet, stikstofmonoxide en N-nitrosoverbindingen, vormen mogelijk wel een risico. Een risico is dat nitriet in de maag kan reageren met amines en aminozuren uit de voeding tot mogelijk kankerverwekkende nitrosamines. Anderzijds is er de laatste jaren echter steeds meer bekend geworden over positieve gezondheidseffecten van nitraat uit groente, zoals bloeddrukverlaging.

Wetenschappelijk gezien is er onvoldoende bewijs dat nitraat uit voedsel kankerverwekkend is. Epidemiologische studies laten geen verband zien tussen een verhoogde inname van nitraat en een verhoogd risico op kanker, maar daarbij wordt geen rekening gehouden met extreem hoge innames. Bietensapconcentraat is populair onder (top)sporters

Voor dé voedingsvoorlichter van Nederland, het Voedingscentrum, is de potentieel hoge consumptie van bietensap onder groepen sporters een bron van zorg. Dat vertelt specialist sportvoeding Stephan Peters in Fiets. “Die sporters hebben een veel hogere blootstelling aan nitraat dan wij wenselijk achten. Wij kunnen daarvan de langetermijneffecten niet overzien.” Peters is vooral bezorgd over de consumptie van geconcentreerd sap.

Een ander geluid komt uit Houston in de VS, van onderzoeker Nathan Bryan (Universiteit van Texas). Hij stelt dat er geen enkel bewijs is dat nitraat of nitriet dat van nature voorkomt in voedingsmiddelen schadelijk is. Zijn enige bezorgdheid betreft methemoglobinemie en de vorming van mogelijk carcinogene N-nitrosamines met een laag molecuulgewicht. Die zullen volgens hem echter niet optreden met de gehaltes in rodebietensap of andere groente of voedingsmiddelen.rode bieten

Voor meer duidelijkheid brengt een onafhankelijk instituut momenteel voor het Voedingscentrum de risico’s van het eten van nitraatrijke groente opnieuw in kaart. Daarna gaat het centrum met zijn wetenschappelijk netwerk de voor- en nadelen afwegen. Het zal mogelijk zijn adviezen aanpassen en wellicht met een aparte waarschuwing voor sporters komen.

Het complete artikel is gepubliceerd in Fiets nr. 9-2013. Zie het portfolio journalistiek.

Zie ook de huidige adviezen van het Voedingscentrum over nitraatrijke groente.