De rode mythe ontrafeld: feiten en adviezen over rodebietensap

rode bietenTal van topsporters zijn aan het rodebietensap. Het nitraat in het sap werkt mogelijk prestatieverbeterend. Wat is hiervan aangetoond in wetenschappelijk onderzoek? En kleven er risico’s aan veelvuldig gebruik van nitraatrijke producten? Nitraat stond immers jarenlang in een kwaad daglicht. Voor het tijdschrift Fiets spitte Food for text de wetenschappelijke literatuur door en sprak met een groot aantal deskundigen. Het resultaat is te lezen in Fiets nr. 9, die vanaf 5 september verkrijgbaar is.

Rodebietensap is populair onder (top)sporters en de verhalen in de media over bietensap en nitraat zijn vaak juichend. Het werd al eens het nieuwe, maar legale epo genoemd. Nitraat kan namelijk het zuurstofverbruik bij submaximale inspanning verlagen. Als je een halve liter rode bietensap drinkt, werkt het al na een uur of 2-3. Het blijft vervolgens zo’n 6-9 uur effect hebben. De recreatieve en gemiddeld getrainde fietser kan zo een paar procent sneller worden.

Toch is de effectiviteit voor de topsporter nog niet aangetoond, zo blijkt als je de wetenschappelijke literatuur erop naslaat. Al kan een onlangs gestarte studie onder leiding van Lex Verdijk (Universiteit Maastricht) daar verandering in brengen. Door nog nauwkeuriger te meten, zijn er mogelijk wel effecten van nitraatinname vast te stellen bij de echte toppers.

Intussen heeft ook het Voedingscentrum zich over de nitraatkwestie gebogen. Jarenlang adviseerde het voorzichtig te zijn met het eten van nitraatrijke groente zoals rode bieten, spinazie en rucola. Dit vanwege de vorming van mogelijk kankerverwekkende nitrosamines in het lichaam. Omdat intussen ook de bewijzen voor positieve gezondheidseffecten van nitraat zich opstapelen, zoals bloeddrukverlaging, is de voedselvoorlichter van Nederland bezig met een herziening van zijn adviezen. Maar eerst heeft het een onafhankelijk instituut gevraagd de risico’s van het eten van nitraatrijke groente opnieuw op een rij te zetten.

Rode bieten zijn rijk aan nitraat, dat mogelijk sportprestaties verbetertHet complete artikel over de effecten en risico’s van nitraat is na te lezen in het septembernummer van race & MTB magazine Fiets. Daarin vertelt ook topwielrenster Annemiek van Vleuten over haar ervaringen met rodebietensap en nitraat. Voedingskundige Yneke vocking geeft praktische adviezen. Toxicoloog Theo de Kok (Universiteit Maastricht) spreekt zijn bezorgdheid uit over hoge innames van bietensap. Sportdiëtisch Floris Wardenaar geeft zijn reactie daarop als lid van het Team Voeding van NOC*NSF. Terwijl onderzoekers Andrew Jones (University of Exeter) en Nathan Bryan (University of Texas, Houston) laten weten dat er geen bewijs is dat nitraat uit groente schadelijk is. Ook worden praktische tips gegeven voor fietsers die met rodebietensap willen beginnen.

Informatieve websites en documenten over dit onderwerp:

Bietensap onder de loep in Sportgericht

Voedingscentrum (adviezen over nitraatrijke groente)

www.gssiweb.org (filmpjes met uitleg van Andrew Jones over de werking)

Factsheet nitraat/bietensap Topsport Topics

www.beet-it.nl (bietensapconcentraat voor sporters)